Επόμενη συνάντηση-συζήτηση, 31.1.18

Τετάρτη, 31.1.2018

Χρήστος Τριανταφύλλου

Συζητητές: Δήμητρα Λαμπροπούλου, Ηλίας Νικολακόπουλος


Συγκροτώντας τον «εθνάρχη»: πολιτικές χρήσεις του Ελευθέριου Βενιζέλου και της εποχής του στη μεταπολεμική Ελλάδα (1945-1967)

Καθώς οι συλλογικές αναπαραστάσεις για το ιστορικό παρελθόν αποκτούν συνεχώς νέες στρωματώσεις, ορισμένες «στιβάδες» τείνουν να θεωρούνται τόσο στέρεες, ώστε να περιβάλλονται με την αύρα του αυτονόητου. Μια τέτοια «στιβάδα» είναι ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η εποχή που θεωρούμε πως αυτός συμπυκνώνει. Αν και ο κρητικός πολιτικός έχει λάβει πλέον ορισμένα σταθερά χαρακτηριστικά στη δημόσια μνήμη, αυτό δεν σημαίνει πως ήταν πάντοτε έτσι. Η παρούσα ανακοίνωση βασίζεται στην εν εξελίξει διδακτορική διατριβή του γράφοντος, όπου γίνεται μια απόπειρα να σκιαγραφηθούν ορισμένες όψεις της ιστορικής διαδικασίας με την οποία ο Βενιζέλος έφτασε να θεωρείται σήμερα αυτονόητα «εθνάρχης».
Αυτή η διαδικασία δεν ήταν σε καμία περίπτωση γραμμική: στο διάστημα 1945-1967, ο κρητικός πολιτικός έγινε αντικείμενο επίκλησης από πλήθος πολιτικών φορέων και κομμάτων, από οργανώσεις και συλλόγους κάθε είδους. Η κάθε μερίδα τον μνημόνευε για τους δικούς της λόγους και σύμφωνα με τις δικές της ανάγκες, με αποτέλεσμα να μπορεί να εντοπιστεί ένα πλήθος εικόνων και αναπαραστάσεων για τον Βενιζέλο. Μερικές από αυτές είναι: ο Βενιζέλος ως εθνάρχης και δημιουργός του σύγχρονου ελληνικού κράτους, ως πρόδρομος του μεταπολεμικού αντικομμουνιστικού πολιτικού συστήματος, ως επαναστάτης, ως πηγή ανολοκλήρωτων μεταρρυθμίσεων, κ.ο.κ. Ο κύριος άξονας αυτής της εργασίας είναι οι μεταπολεμικές πολιτικές χρήσεις του προσώπου του Βενιζέλου και της εποχής του, στο πλαίσιο της δημόσιας ιστορίας και της ανάγκης για επίκληση ενός παρελθόντος που θεωρείται πως μπορεί να καθοδηγήσει το παρόν.
Μέσα από τη χρήση ποικίλων και ετερόκλητων πηγών, στόχος της εργασίας είναι να αναδειχθεί το περίπλοκο μωσαϊκό της συλλογικής μνήμης και, κυρίως, η χρήση του ιστορικού παρελθόντος ως συμβόλου μέσω του οποίου τόσα διαφορετικά ατομικά και συλλογικά υποκείμενα νιώθουν την ανάγκη να επικαλεστούν τον Βενιζέλο και να συγκρουστούν με άλλους προς υπεράσπιση της δικής τους εκδοχής του παρελθόντος. Το βασικό ερώτημα αυτής της εργασίας είναι, εν τέλει, το εξής: πώς λειτουργεί σε πολιτικό, κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο η επίκληση ενός σημαντικού ιστορικού προσώπου στη μεταπολεμική ελληνική συγκυρία;
Τελευταία νέα
Επόμενη συνάντηση-συζήτηση, 31.1.18
21/01/2018
Επόμενη συνάντηση-συζήτηση, 31.1.18
Νέο πρόγραμμα συναντήσεων-συζητήσεων
29/09/2017
Δημοσιεύθηκε το νέο πρόγραμμα συναντήσεων-συζητήσεων (Οκτώβριος 2017-Ιανουάριος 2018)