Επόμενη συνάντηση-συζήτηση, 27.2.2019

27 Φεβρουαρίου 2019

Κωστής Γκοτσίνας

Ένα τελευταίο ποτήρι; Αλκοόλ και αντιαλκοολισμός στην Ελλάδα (1870-1940)


Σημαντικό προϊόν της γεωργικής και βιομηχανικής παραγωγής, πολύτιμο εξαγωγικό και εισαγωγικό αγαθό, αντικείμενο φορολόγησης, διατροφικό συμπλήρωμα, αναπόσπαστο μέρος θρησκευτικών και κοινωνικών τελετουργιών, το αλκοόλ στις διάφορες μορφές του διαπλέκεται ποικιλοτρόπως με τη ζωή των ανθρώπινων κοινωνιών. Εξίσου πολύπλευρο είναι και το ενδιαφέρον που παρουσιάζει για την ιστορία, την ανθρωπολογία ή την κοινωνιολογία. Η παρούσα ανακοίνωση εστιάζει στην ελληνική περίπτωση και στην ανάδυση ενός αντιαλκοολικού λόγου στο γύρισμα και στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Ο καταγγελτικός αυτός λόγος αρθρώθηκε σε ένα πλαίσιο, το οποίο οπωσδήποτε ευνοούσε την κατανάλωση και την παραγωγή αλκοόλ: προώθηση της τοπικής βιοτεχνίας και βιομηχανίας οίνου και οινοπνεύματος, για να απορροφηθεί το πλεόνασμα της σταφιδοπαραγωγής, διαδεδομένες κοινωνικές πρακτικές και ιατρικές χρήσεις, αλλά και εμφάνιση νέων καταναλωτικών τάσεων. Από την άλλη μεριά, όσες και όσοι στρατεύτηκαν κατά του αλκοόλ από διάφορες θέσεις (γιατροί και ψυχίατροι, φεμινίστριες, σοσιαλιστές κ.ά.) προωθούσαν μέσω των δημόσιων παρεμβάσεών τους όχι μόνο ένα πρότυπο «εγκράτειας», αλλά και ένα συνολικότερο όραμα για την ελληνική κοινωνία, μαζί με τη δική τους επαγγελματική, κοινωνική ή πολιτική ατζέντα. Ωστόσο, τα επιχειρήματα του αντιαλκοολικού λόγου παρουσίαζαν διαφοροποιήσεις ως προς την ένταση και τον χαρακτήρα τους, γεγονός που αποδυνάμωνε ένα ούτως ή άλλως ανομοιογενές μέτωπο κατά του αλκοόλ. Τελικά, οι διαφοροποιήσεις αυτές και προπαντός οι οικονομικές, δημοσιονομικές, πολιτισμικές και ακαδημαϊκές συνθήκες που επικρατούσαν στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα εξηγούν, όπως επιχειρεί να δείξει η ανακοίνωση, γιατί ο αντιαλκοολικός λόγος παρέμεινε μάλλον περιθωριακός σε σχέση με άλλες χώρες, έχοντας περιορισμένη απήχηση και επίδραση στη χάραξη δημόσιων πολιτικών.

Συζητητές: Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Δημήτρης Πλουμπίδης
 

Τελευταία νέα
Επόμενη συνάντηση-συζήτηση, 27.2.2019
27/02/2019
Επόμενη συνάντηση-συζήτηση, 27.2.2019
Νέο πρόγραμμα συναντήσεων-συζητήσεων
07/02/2019
Δημοσιεύθηκε το νέο πρόγραμμα συναντήσεων-συζητήσεων (Ιανουάριος 2019-Ιούνιος 2019)