Επόμενη συνάντηση, 3.6.2026, 19:00
Δημήτρης Μητσόπουλος
Λαθρεμπόριο και κινητικότητα στο Αιγαίο του Μεσοπολέμου
Στην ανακοίνωση εξετάζονται η λειτουργία και οι διαδρομές δικτύων λαθρεμπορίου στο Αιγαίο Πέλαγος κατά τον Μεσοπόλεμο, σε μια περίοδο βαθιών πολιτικών, οικονομικών και χωρικών ανακατατάξεων που ακολούθησαν τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Βάσει αρχειακού υλικού από την Ελλάδα, την Τουρκία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κοινωνία των Εθνών, διερευνάται το λαθρεμπόριο ως μια μορφή κινητικότητας και διασύνδεσης που αναπτύχθηκε όχι μόνο στο περιθώριο, αλλά συχνά σε συνάρτηση με τα νέα εθνικά σύνορα και τα αναδυόμενα ρυθμιστικά καθεστώτα.
Εστιάζοντας στο Αιγαίο, μια περιοχή με μακρά ιστορία θαλάσσιου εμπορίου, πληθυσμιακών μετακινήσεων και πολυεθνοτικής συνύπαρξης, στην ανακοίνωση εξετάζεται πώς η Συνθήκη της Λωζάννης (1923), η ανταλλαγή πληθυσμών και η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 διαμόρφωσαν συνθήκες νομικής ασάφειας, οικονομικής πίεσης και διοικητικής αστάθειας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, λαθρεμπορικές πρακτικές που αφορούσαν προϊόντα όπως ο καπνός, τα ναρκωτικά και το αλκοόλ αναδύονται ως καθημερινές στρατηγικές επιβίωσης, διαμεσολάβησης και διασυνοριακής δραστηριότητας.
Παρακολουθείται, επίσης, ένα ετερόκλητο φάσμα δρώντων –ναυτικοί, πρόσφυγες και διασπορικά υποκείμενα– και εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι πρακτικές τους διασταυρώνονταν με τις προσπάθειες κρατικού ελέγχου, τελωνειακής επιτήρησης και διεθνούς αστυνόμευσης. Παράλληλα, φωτίζονται οι εντάσεις ανάμεσα στις επίσημες πολιτικές καταστολής και η αποσπασματική εφαρμογή τους, όπως αυτή αποτυπώνεται σε αρχειακές αναφορές για διαφθορά, περιορισμένη κρατική ικανότητα και τοπικές μορφές συνενοχής.
Μέσα από επιλεγμένες μικροϊστορικές περιπτώσεις, από πρακτικές μικρολαθρεμπορίου σε λιμάνια όπως η Θεσσαλονίκη και συνδέσεις με τα Δωδεκάνησα έως υποθέσεις που απασχόλησαν διεθνείς οργανισμούς, προσεγγίζεται το λαθρεμπόριο ως ένα πεδίο ανάλυσης των αμφίσημων σχέσεων μεταξύ κράτους, παράνομης οικονομίας και μετα-αυτοκρατορικών κληρονομιών στην Ανατολική Μεσόγειο του Μεσοπολέμου.
Συζητητής: Κωστής Γκοτσίνας